01Blog

Marka Konumlandırma Nasıl Yapılır?

Marka konumlandırma, müşterinin zihninde hangi yeri tuttuğunuzu belirler. Hedef kitle, alternatifler ve ayrışma alanını tanımlayarak nasıl kurulduğunu anlatıyoruz.

Görüşme planlayın
marka konumlandırma konusunu temsil eden desen

02Kısa yanıt

Marka konumlandırma, müşterinin zihninde hangi kategoride ve hangi nedenle yer tuttuğunuzun kararıdır. Bu karar bir cümleye sığar ama bir slogan değildir: kime, hangi ihtiyaç için, hangi alternatife karşı ve neden inanılır biçimde daha iyi olduğunuzu içerir. Konumlandırma yazılmadan tasarıma başlamak, hedefi bilmeden nişan almaktır.

Konumlandırma bir slogan değildir

Görsel dil, mesaj ve kanal seçimi bu karardan türetilir; tersi olduğunda her yeni materyal markayı biraz daha dağıtır.

Ayrışma nerede aranır

Ayrışma çoğu zaman ürünün kendisinde değil, çevresindedir: kimin için yapıldığı, nasıl teslim edildiği, hangi sorunu ortadan kaldırdığı. "Daha iyi" olmak zor ve tartışmalıdır; "belirli bir grup için daha uygun" olmak savunulabilir ve ölçülebilir.

Rakiplerin ne söylediğini yazılı olarak karşılaştırın. Herkesin aynı sözü söylediği bir alanda, kimsenin söylemediği doğru bir söz en güçlü konumlandırmadır.

Konumlandırmanın sınandığı yer

Bir konumlandırmanın işe yarayıp yaramadığı, ekibin onu kullanıp kullanmadığıyla anlaşılır. Satış görüşmesinde, teklif metninde ve sosyal medya içeriğinde aynı çerçeve tekrar ediyorsa karar tutmuştur. Herkes kendi cümlesini kuruyorsa karar yalnızca kâğıtta kalmıştır.

İkinci sınav zaman içindedir. İyi bir konumlandırma yıllarca taşınır; her kampanyada değişen bir konumlandırma, konumlandırma değil kampanya temasıdır.

Konumlandırmayı bir cümleye indirmek

Konumlandırma çalışmasının çıktısı bir sunum değil, tek bir cümledir. Bu cümle şu dört boşluğu doldurur: kimin için, hangi ihtiyaçta, hangi seçeneğin yerine, hangi somut farkla. Dördü birden dolduğunda cümle sınanabilir hâle gelir.

Cümlenin sınanma biçimi basittir: en yakın rakibiniz aynı cümleyi kendi adıyla kurabiliyorsa, konumlandırma yoktur. Herkesin söyleyebileceği bir şey söylüyor olmak, bir konum değil bir sektör tanımıdır.

Konumlandırma değiştiğinde ne olur

Konum değişikliği yalnızca iletişim değil, operasyon kararıdır. Hedef kitle yukarı taşındığında fiyat, teslim süresi, satış yöntemi ve hatta ekip yapısı da değişmek zorunda kalır. Yeni konumu iletişimde duyurup operasyonu aynı bırakmak, güven kaybının en hızlı yoludur.

Bu yüzden konumlandırma değişikliği bir kampanyayla değil, altı-on iki aylık bir geçiş planıyla yürütülür. Plan; hangi müşteri segmentinin bırakılacağını, hangi hizmetin durdurulacağını ve fiyatın hangi takvimle güncelleneceğini açıkça yazar.

Konumlandırmanın ekip içinde yerleşmesi

Konumlandırma belgesi hazırlandıktan sonra genellikle pazarlama ekibinde kalır. Oysa markayı müşteriye anlatan asıl kişiler satış, servis ve sahadaki ekiplerdir. Bu ekipler yeni konumu benimsemediğinde, iletişimde söylenen ile görüşmede söylenen birbirini tutmaz.

Yerleşmenin en pratik yolu, konumlandırmayı bir belge olarak değil, sık karşılaşılan sorulara verilecek yanıtlar biçiminde yazmaktır. "Neden sizi tercih edeyim?" sorusuna ekipteki herkesin aynı çerçevede yanıt vermesi, konumlandırmanın çalıştığının en somut göstergesidir.

Konumu dışarıdan bir bakışla kurmak isterseniz süreci marka konumlandırma çalışması yürütür.

Marka konumlandırma çalışmasının çıktı listesi

  • Tek cümlelik konumlandırma ifadesi
  • Hedef kitle tanımı ve dışarıda bırakılanlar
  • Karşılaştırma çerçevesi: kimin yerine tercih ediliyorsunuz?
  • Kanıt listesi: farkı destekleyen somut veriler
  • Mesaj hiyerarşisi: ana mesaj ve destek mesajları
  • Kullanılmayacak ifadeler listesi

05Sıkça sorulan sorular

Sık sorulan sorular,
doğrudan yanıtlar.

Konumlandırma ile slogan aynı şey mi?

Değil. Konumlandırma bir iç karardır ve genellikle müşteriye gösterilmez. Slogan, o kararın iletişime dönüşmüş hâlidir; aynı konumlandırmadan farklı sloganlar çıkabilir.

Konumlandırma değiştirilebilir mi?

Değiştirilebilir ama sık değiştirilmemelidir. İş modeli veya hedef kitle gerçekten değiştiyse yenilenir; yalnızca sonuç alınamadığı için değiştirmek çoğu zaman uygulama sorununu gizler.

Küçük işletmenin konumlandırmaya ihtiyacı var mı?

Özellikle vardır. Bütçesi sınırlı bir marka, herkese hitap etmeye çalıştığında kaynağını böler. Dar ve net bir konum, küçük bütçeyi verimli kılar.

Konumlandırma ne zaman yeniden yapılır?

Ürün yelpazesi genişlediğinde, hedef kitle değiştiğinde, pazara yeni bir oyuncu girdiğinde veya satış ekibi müşteriye markayı anlatmakta zorlandığında. Son madde en erken uyarıdır: satışın açıklama süresi uzuyorsa, konum bulanıklaşmış demektir.

07Bir sonraki adım

Kendi durumunuz için
ne gerektiğini konuşalım.

Görüşme planlayın